Με λίγα λόγια
Κάποιος λέει ότι καλεί από το τμήμα ασφαλείας της τράπεζάς σας και ότι τα χρήματά σας κινδυνεύουν. Γιατί καμία τράπεζα δεν ζητά «ασφαλή λογαριασμό».
Τα βασικά προειδοποιητικά σημάδια: Μεταφορά χρημάτων σε «ασφαλή λογαριασμό» · Σας λένε να πείτε ψέματα στους υπαλλήλους της τράπεζας · Σας ζητούν κωδικούς μίας χρήσης ή το PIN σας.
Το πρώτο που πρέπει να κάνετε: Κλείστε το τηλέφωνο. Μετά καλέστε την τράπεζά σας στον αριθμό που υπάρχει στο πίσω μέρος της κάρτας σας, αν γίνεται από άλλο τηλέφωνο, ή περιμένετε πέντε λεπτά, γιατί κάποιοι απατεώνες κρατούν τη γραμμή ανοιχτή.
Πώς λειτουργεί η απάτη
Συχνά ξεκινά με ένα ψεύτικο SMS ειδοποίησης, όπως το παραπάνω, ή με μια ψεύτικη φόρμα courier που συγκέντρωσε τα στοιχεία σας. Όταν καλέσετε τον αριθμό, ή όταν σας καλέσουν εκείνοι, απαντά ένας ήρεμος και επαγγελματίας «υπάλληλος του τμήματος ασφαλείας».
Σας λέει ότι εγκληματίες, μερικές φορές ακόμα και υπάλληλοι του δικού σας καταστήματος, ετοιμάζονται να αδειάσουν τον λογαριασμό σας. Για να τον προστατέψετε, πρέπει να μεταφέρετε τα πάντα σε έναν νέο λογαριασμό που έχουν ανοίξει για εσάς. Μπορεί να σας καθοδηγήσουν να πείτε ψέματα στην πραγματική σας τράπεζα αν σας κάνει ερωτήσεις: «πείτε ότι είναι για κάποιον συγγενή».
Σε άλλες εκδοχές σας ζητούν να διαβάσετε κωδικούς μίας χρήσης για να «ακυρωθούν» δόλιες πληρωμές, να εγκαταστήσετε μια εφαρμογή απομακρυσμένης πρόσβασης ή να δώσετε την κάρτα σας σε έναν κούριερ.
Προειδοποιητικά σημάδια
- Μεταφορά χρημάτων σε «ασφαλή λογαριασμό». Καμία πραγματική τράπεζα δεν θα σας το ζητήσει αυτό. Ποτέ.
- Σας λένε να πείτε ψέματα στους υπαλλήλους της τράπεζας. Το «μην πείτε τίποτα στο κατάστημα, μπορεί να εμπλέκονται» είναι φράση από σενάριο.
- Σας ζητούν κωδικούς μίας χρήσης ή το PIN σας. Η τράπεζά σας δεν θα σας ζητήσει ποτέ να της τα διαβάσετε.
- Στην οθόνη εμφανίζεται ο πραγματικός αριθμός της τράπεζας. Οι αριθμοί μπορούν να πλαστογραφηθούν. Ό,τι βλέπετε στην οθόνη δεν αποδεικνύει τίποτα.
- Ένας κούριερ έρχεται να παραλάβει την κάρτα σας. Οι τράπεζες δεν στέλνουν κανέναν στο σπίτι σας για να πάρει κάρτες.
Τι να κάνετε αν λάβετε κάτι τέτοιο
- Κλείστε το τηλέφωνο. Μετά καλέστε την τράπεζά σας στον αριθμό που υπάρχει στο πίσω μέρος της κάρτας σας, αν γίνεται από άλλο τηλέφωνο, ή περιμένετε πέντε λεπτά, γιατί κάποιοι απατεώνες κρατούν τη γραμμή ανοιχτή.
- Χρησιμοποιείτε μόνο τα επίσημα κανάλια της τράπεζάς σας: την εφαρμογή της, την ιστοσελίδα της που πληκτρολογείτε μόνοι σας ή το τηλέφωνο που γράφει η κάρτα σας. Ποτέ έναν αριθμό που σας έδωσαν σε μήνυμα ή τηλεφώνημα.
- Μη μεταφέρετε ποτέ χρήματα, μη δίνετε κωδικούς και μην εγκαθιστάτε εφαρμογές επειδή σας το ζήτησε κάποιος στο τηλέφωνο.
Αν έχετε ήδη πληρώσει ή δώσει στοιχεία
Κινηθείτε γρήγορα. Κάνει διαφορά.
- Καλέστε αμέσως την τράπεζά σας και εξηγήστε ότι σας εξαπάτησαν ώστε να κάνετε εσείς οι ίδιοι τη μεταφορά. Όσο πιο γρήγορα την ενημερώσετε, τόσο περισσότερες πιθανότητες υπάρχουν να σταματήσει, και σε κάποιες χώρες η τράπεζα μπορεί υπό προϋποθέσεις να είναι υποχρεωμένη να επιστρέψει τα χρήματα.
- Καταγγείλτε το στην αστυνομία, για παράδειγμα στη Διεύθυνση Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος στην Ελλάδα ή στο Γραφείο Καταπολέμησης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος της Αστυνομίας Κύπρου. Δείτε πού να το καταγγείλετε στη χώρα σας (στα αγγλικά).
- Αλλάξτε τον κωδικό του e-banking σας και ελέγξτε αν έχουν προστεθεί νέοι δικαιούχοι ή συσκευές.
Συχνές ερωτήσεις
Ήξεραν το όνομά μου, τη διεύθυνσή μου και τις τελευταίες μου κινήσεις. Αυτό δεν αποδεικνύει ότι ήταν η τράπεζά μου;
Όχι. Τα προσωπικά στοιχεία αποκτώνται εύκολα από διαρροές δεδομένων ή ψεύτικες φόρμες. Το ότι ξέρουν πράγματα για εσάς δεν αποδεικνύει ποιοι είναι.
Κι αν η κλήση είναι πραγματικά από την τράπεζά μου;
Τότε δεν χάνετε τίποτα αν κλείσετε και καλέσετε ξανά στον επίσημο αριθμό. Μια πραγματική τράπεζα θα το καταλάβει και θα σας ενθαρρύνει να το κάνετε.
Επίσημες πηγές και περισσότερες πληροφορίες
Ελέγχουμε τους οδηγούς μας με βάση τις συμβουλές δημόσιων φορέων και οργανώσεων προστασίας καταναλωτών.
- Never move your money to "protect it." That's a scam (US Federal Trade Commission)
- Impersonation scams (Take Five to Stop Fraud, UK Finance)
- Bank investigator (Canadian Anti-Fraud Centre)